سفر

نیم نگاهی به گذشته

الفبا
الفبا

آشنایی با قالی بافی هنرمندان خطه کرمانشاه

مجموعه : فرش و گلیم
آشنایی با قالی بافی هنرمندان خطه کرمانشاه

فرشبافی اصلی و واقعی کرمانشاه راباید درمناطق روستایی وریشه آن ها رادرپهنه گسترده قالی بافی عشایری جستجوکردکه به قالی بافی تاریخی وکهنسالی ایران می پیوندد.

در استان كرمانشاه، دار قاليبافي داري است عمودي و يا ايستاده و نقوش به كمك گره اي تركي بر متن قالي نقش مي بندد، شيوه بافت دوپودي است. بدين ترتيب كه پس از دوانيدن پود كلفت كه در اصطلاح محلي «تونه پو» ناميده مي شود، به بافت يك رج گره اقدام مي شود، و در انتها پود نازك يا شليه پو را عبور مي دهند. پشم مورد نياز قاليها، ابتدا از احشام منطقه تأمين مي شد، ولي امروزه به واسطة افزايش روند توليد و كمبود آن، از پشم كارخانه اي نيز استفاده مي كنند.

تولید فرش سیدعبدالهی که بوسیله تولید کننده ای به همین نام درکرمانشاه آغاز شد وافزایش طرح های دیگرکه متأثر از نقوش فرش ساروق ، کرمان و بیجار بود در واقع نشان دهنده سابقه بافت فرش شهری کرمانشاه درآغاز قرن حاضر شمسی است.

 

به طور کلی، فرشبافی اصلی و واقعی کرمانشاه راباید درمناطق روستایی وریشه آن ها رادرپهنه گسترده قالی بافی عشایری جستجوکردکه به قالی بافی تاریخی وکهنسالی ایران می پیوندد.قالی بافی به صورت یک فعالیت جنسی، باارزش خودمصرفی وبا نقشه های بومی و محلی‌ از سالها پیش‌ دربسیاری‌ ازروستاهاو درمیان‌عشایر منطقه‌کرمانشاه وجود داشته‌است.

نقشه‌های‌ محلی‌شناخته‌شده که‌نام‌ روستاهای‌ معینی‌ را بر خود دارند،گواه بارزی بر این امراست.از این جمله اند نقشه های کیونانی، حسین آبادی، اکبر آبادی، وغیره که به نام روستاهای کیونان، حسین آباد و اکبرآباد نامیده شده است. روستاهایی که نامشان براین نقشه ها،نشسته، زادگاه این نقشه ها بوده اندویا ممکن است بافندگانشان دراین موردتقدم یامهارت بیشتری داشته اند.

 

ویژگی های قالی بافی سنتی درمنطقه کرمانشاه :
1. درهمه جازنان بافنده قالی بودند

2. قالی کمتر برای عرضه به بازار بافته می شد.

3. درهمه جا دارها ایستاده (عمومی) بود.

4. گره قالی ترکی، پرزقالی بلند وبه اصطلاح پرگوشت بود

5. نقش ها هندسی وبومی خودمنطقه ودرمسیرمواردی متأثرازنقش های بومی مناطق مجاور بود.

6. رنگ ها اغلب گیاهی ومعدنی بودودرمحل تهیه می شد.دراغلب نقاط محدودبه چند رنگ اصلی موجوددرمنطقه بود.

7. قالی ها رامعمولاً دراندازه های 5/1×3 -2×3 -1×25/1 وکناره به اندازه 1×5 ذرع می بافتند.

8. مواد اولیه آن به خصوص نخ پشم درهمان روستا تهیه می شدبه عبارت دیگر قالی بافی روستایی وایلی هم خودکفا وهم خودمصرف بود.

9. رج شماربین 20 تا 30 بوده است.

این ویژگی ها رفته یاتحولاتی که در امر قالی بافی بوجود آمد تغییر یافت. ازجمله:
1. تغییردرابزارکار= تنها تغییر عمده ای که دراین مورد دیده میشود،تغییر نوع داراست .به نظر بافندگان بادارهای جدید کارراحت تراست وقالی هم صاف تروبهترازکار درمی آید.

2. تغییردراندازه قالی = بافت قالی کناره کم شده است وعلاوه براندازه های معمولی بافتن قالی های بزرگ دراندازه پشتی رواج یافته است.دراندازه های:
90×75 -160×110- 250×140 -3×2

3. تغییر درنقش = درنتیجه جاذبه بازار ،نقش های معمول درمناطق دیگرنیزبه منطقه وارد وبافته می شود.

4. تغییر رج شمار = فرش ها با رجشمار بالاتراز30تا40بافته می شود.
 

در فرهنگ قاليبافي كرمانشاه، واژة «گل» به معني نقش به كار برده مي شود چنانكه در گل اكبرآباد (گل ترنجي) و غيره، منظور از گل، نقشه كلي قالي است. همچنين ريزه گل به معني خرده نقشهاست . اين نقوش كه ابداع و ارائة آنها اختصاص به بوميان منطقه دارد، با نامهايي گوناگون از نتوع و ويژگيهاي مخصوصي برخوردارند، به طوري كه نمونة آنها را در ديگر مناطق نمي توان يافت. در ميان اين مناطق، منطقة كنگاور و دينور، محل تلاقي نقشهاي مختلف مناطق مجاور است.

 

در اين ميان «نقش بازو بندي» كه آن را در بعضي روستاهاي سنقر «شيرين شكر» هم مي نامند، تنها نقش بومي است كه هنوز هم بازار خوبي دارد. نقشه هاي متداول و مرسوم در منطقه، از چندين نقش شناخته شده تشكيل يافته اند، و اين نقشه ها عبارتند از: نقشه دار گل، بازوبندي سماوري، عبداللهي، اكبرآبادي، حسين آبادي، كيوناني كه به نام روستاي كيونان از توابع دهستان بيلوار ناميده مي شود، ولي در نزد تاجران و دلالان به نامهاي خانم بافت و تخت جمشيدي نيز شهرت دارد.

هر يك از نقشهاي مجموعه اي از خرده نقشها را در بر مي گيرند. خرده نقشها نيز تعدادشان بسيار زياد است كه به تعدادي از آنها اشاره مي شود:
پنجه، حوض، ماسي (به معني ماهي)، ملوچك (گنجشك)، ماهي، چراغ، ماه، خرس، قلاب، چكش، بازو (وردنه)، شمامه (دستنبو)، بازوبند، دارگل، بال، نان، ماه، شال، آفتابه، يقدان (صندوق و يخدان)، سماور، مسجد، پنجره، گل مرواريد، گل زنگوله، گل جقه، پرچم.

در قاليبافي غير از نقشه هايي كه فقط به منطقة كرمانشاه اختصاص دارند، نقوش غير بومي ديگري نيز كه هر يك به منطقة مخصوصي تعلق دارند در بازار پذيرفته شده اند. اين نقوش كه اكثراً به نام خاستگاه اوليه شان مشهورند عبارتند از: نقشة اُشبن كه متعلق به يكي از روستاهاي نهاوند ،  نقشة جوزان مربوط به منطقة ملاير ، نقشة بُرچِلو كه مربوط به منطقة اراك، ماهي درهم كه در كردستان و ماهي نقش بومي بيجار است .

قطع دستبافهاي توليدي كه معمولاً در اندازه هاي 5/1*3 ذرع و 2*3 ذرغ و 1*25/1 ذرع (پنج چاركي) و كناره به اندازة 1*5 ذرع است، که امروزه با توجه به خواست بازار، تغييراتي یافته است.

 

 

 

زیبایی و تناسب اندام


بینی
گونه
آرایشی
زنان
کرم چربی سوز
قطره زاندروکس
سفر
نوترینو

جدیدترین مطالب

پربیننده ترین مطالب

مجله خبری

آموزش درست کردن عصاره گوشت خالص طرز تهیه دمنوش گیاهی موثر در کاهش فشار خون طرز تهیه چیپس هویج فست فود مقوی و سالم طرز تهیه خورشت آلو اسفناج در منزل آموزش درست کردن سوپ گوجه کاری طرز تهیه انواع نان های پرطرفدار ایرانی مصرف برنج های قهوه ای رنگ مفید است یا مضر؟ آموزش درست کردن دسر یخی استوایی خواص بی نهایت میوه بلوط طرز تهیه کیک گردویی به شکل رولت آموزش طبخ خورشت فسنجان با قارچ آموزش درست کردن ترشی تمر هندی با بادمجان