روز مباهله یعنی چی + روز مباهله چه اتفاقی افتاد

روز مباهله یکی از بزرگ ترین، سرنوشت سازترین و باشکوه ترین روزها در تاریخ صدر اسلام است که به عنوان سند درخشان حقانیت پیامبر اکرم (ص) و فضیلت بی بدیل اهل بیت پاک ایشان شناخته می شود. بسیاری از مسلمانان، پژوهشگران و حتی پیروان سایر ادیان همواره می خواهند بدانند که دقیقاً روز مباهله یعنی چی و در این روز تاریخی، میان فرستاده خدا و مسیحیان نجران چه گذشت که مایه افتخار و اقتدار جهان اسلام شد؟ اگر شما هم به دنبال درک عمیق این واقعه، آشنایی با ریشه های قرآنی آن و جزئیات اتفاقات گام به گام این رویداد عظیم هستید، با سماتک همراه باشید تا پاسخ تمام سوالات خود را درباره این روز تجلی حق، آیه مباهله و حضور پنج تن آل عبا (ع) به صورت مستند و کامل بگیرید.

روز مباهله یعنی چی؟

برای درک بهتر این واقعه، ابتدا باید بدانیم که واژه مباهله از نظر لغوی و اصطلاحی چه معنایی دارد. کلمه مباهله از ریشه عربی «بَهل» یا «بُهله» به معنای رها کردن و قید و بند را از چیزی برداشتن است؛ اما در اصطلاح دینی و قرآنی، مباهله به معنای لعن و نفرین متقابل میان دو طرف است که بر سر یک مسئله مهم مذهبی با یکدیگر اختلاف شدید دارند و منطق و استدلال های علمی نتوانسته است یکی از طرفین را قانع کند.

در واقع، زمانی که دو گروه بر سر یک حقیقت دینی به بن بست می رسند، در یک جا جمع می شوند و با تضرع و التجاء به درگاه پروردگار، از خداوند متعال درخواست می کنند که دروغگو را رسوا سازد و لعنت و عذاب خود را بر فرد کذاب و متمرد نازل کند. این اقدام، بالاترین حد از یقین و ایمان یک شخص به ادعای خویش را نشان می دهد؛ زیرا هیچ انسان عاقلی حاضر نمی شود بر سر یک ادعای دروغین، خود و عزیزترین اعضای خانواده اش را در معرض نفرین الهی و نابودی قطعی قرار دهد.

در تقویم اسلامی، روز ۲۴ ذی الحجه به عنوان روز مباهله نام گذاری شده است. این روز یادآور تقابل راستین جبهه توحید در برابر شرک و مسیحیت تحریف شده است. اهمیت این روز به قدری بالا است که خداوند متعال آیه ۶۱ سوره آل عمران را که به «آیه مباهله» معروف است، در همین رابطه نازل فرمود. در این آیه شریفه آمده است:

«فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ»

***

ترجمه این آیه الهی بیان می کند: «هرگاه بعد از علم و دانشی که به تو رسیده، کسانی با تو به محاجه و ستیز برخیزند، به آن ها بگو: بیایید ما فرزندان خود را دعوت کنیم، شما هم فرزندان خود را؛ ما زنان خویش را دعوت کنیم، شما هم زنان خود را؛ ما نفوس خود (کسی که به منزله جان ماست) را دعوت کنیم، شما هم نفوس خود را؛ سپس مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.»

بنا بر روایات متقن شیعه و اهل سنت، پیامبر اکرم (ص) برای این رویارویی بزرگ، عزیزترین و نزدیک ترین افراد جهان را با خود همراه کرد که مصداق عینی کلمات این آیه شریفه شدند. جدول زیر نشان دهنده تطبیق واژگان آیه مباهله با شخصیت های حاضران در این واقعه است:

روز مباهله چه اتفاقی افتاد؟

داستان مباهله از آنجا آغاز شد که پیامبر اکرم (ص) هم زمان با دعوت سران کشورهای جهان به دین مبین اسلام، نامه ای اعتراضی و روشنگرانه برای اسقف و ساکنان مسیحی منطقه نجران (منطقه ای در مرز حجاز و یمن) ارسال کرد. پیامبر در آن نامه از آن ها خواست تا یا اسلام و یکتاپرستی را بپذیرند، یا به حکومت اسلامی جزیه (مالیات بر اهل کتاب) بپردازند و یا آماده جنگ شوند. هیئتی بلندپایه از مسیحیان نجران به سرپرستی سه تن از بزرگان و علما به نام های «عاقب»، «سید» و «ابوحارثه» برای گفتگو و تحقیق وارد مدینه شدند.

مسیحیان نجران با پیامبر اکرم (ص) در مسجد مدینه به بحث و تبادل نظر پرداختند. تمرکز اصلی گفتگوها بر روی شخصیت حضرت عیسی (ع) بود. مسیحیان بر این باور غلط پافشاری می کردند که عیسی پسر خداست، زیرا بدون داشتن پدر به دنیا آمده است. رسول خدا (ص) با منطق قرآنی و استدلال محکم به آن ها پاسخ داد که خلقت حضرت عیسی (ع) شبیه به خلقت حضرت آدم (ع) است؛ چرا که خداوند آدم را بدون داشتن پدر و مادر، از خاک آفرید و تنها با فرمان «موجود باش»، او زنده شد. بنابراین، نداشتن پدر دلیلی بر الوهیت نیست.

با وجود ارائه دلایل روشن، منطقی و عقلانی از سوی پیامبر اسلام، سران مسیحی نجران از پذیرش حق سر باز زدند و بر عقاید خود پافشاری کردند. در این لحظه حساس، فرشته وحی نازل شد و آیه مباهله را قرائت کرد و راهکار نهایی را پیشنهاد داد؛ پیشنهادی که حقیقت جویی طرفین را به چالش می کشید. پیامبر اسلام این پیشنهاد را به مسیحیان داد و آن ها نیز پذیرفتند و قرار شد فردای آن روز در بیابانی خارج از شهر مدینه برای انجام مباهله آماده شوند.

در روز ۲۴ ذی الحجه، سران مسیحی نجران به همراه همراهان خود به محل موعود آمدند و منتظر ماندند تا ببینند پیامبر اسلام با چه لشکر و شکوه نظامی ظاهر خواهد شد. ناگهان صحنه ای بی نظیر خلق شد؛ پیامبر اکرم (ص) در حالی که کودک خردسالی به نام حسین (ع) را در آغوش داشت و دست کودک دیگری به نام حسن (ع) را در دست گرفته بود، وارد میدان شد. پشت سر ایشان، بانوی باوقار اسلام حضرت فاطمه زهرا (س) و پشت سر او، دلاورمرد اسلام حضرت علی بن ابی طالب (ع) حرکت می کردند. این جمع نورانی، همان پنج تن آل عبا بودند.

پیامبر به اهل بیت خود فرمود: «هرگاه من دعا کردم، شما آمین بگویید.» ابوحارثه، اسقف بزرگ مسیحیان، با دیدن این چهره های ملکوتی، پر از جذبه و معنویت، لرزه بر اندامش افتاد. او به همراهان خود رو کرد و گفت:

«ای معشر مسیحیان! من چهره هایی را می بینم که اگر از خداوند بخواهند کوهی را از جا بکند، خدا به واسطه دعای آن ها این کار را خواهد کرد. با این ها مباهله نکنید که همگی نابود خواهید شد و تا روز قیامت یک مسیحی بر روی زمین باقی نخواهد ماند.»

***

ترس و وحشت بر دل هیئت نجرانی سایه افکند؛ چرا که متوجه شدند پیامبر اسلام به قدری به رسالت خود ایمان دارد که عزیزترین کسانش را به میدان بلا آورده است. آن ها بلافاصله از انجام مباهله انصراف دادند، تسلیم شدند و اعلام کردند که حاضرند تحت حاکمیت دولت اسلامی باقی بمانند و سالانه مقدار مشخصی جزیه و لباس های گران بها بپردازند تا امنیت و آزادی مذهبی آن ها حفظ شود. پیامبر (ص) نیز صلح نامه را امضا کرد و این گونه اسلام بدون هیچ گونه خون ریزی، پیروزی عظیمی را به دست آورد.

کلام پایانی

واقعه تاریخی روز مباهله اثبات کرد که اسلام دین منطق، استدلال و در عین حال شجاعت اخلاقی است. این روز بزرگ نه تنها حقانیت دعوت پیامبر اکرم (ص) را به جهانیان نشان داد، بلکه فضیلت برتر و جایگاه ملکوتی حضرت علی (ع)، فاطمه زهرا (س)، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) را به عنوان ارکان اصلی هدایت بشریت برای همیشه تاریخ ثبت کرد. مباهله مرز میان حق و باطل را روشن ساخت و نشان داد که اهل بیت عصمت و طهارت، همواره جان و پشتیبان حقیقی دین خدا هستند.

امیدواریم این مقاله توانسته باشد به طور کامل به سوالات شما درباره اینکه روز مباهله یعنی چی و چه اتفاقاتی در آن رخ داده است، پاسخ داده باشد. نظر شما درباره این واقعه تاریخی و عظمت رفتار رسول خدا (ص) چیست؟ دیدگاه ها، نظرات و سوالات خود را در بخش نظرات پایین همین صفحه با ما و دیگر کاربران عزیز به اشتراک بگذارید تا کارشناسان مذهبی ما در سریع ترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشند.