عوارض خوردن مدفوع | اگر مدفوع بخوریم چه می شود
اگر مدفوع بخوریم چه می شود؟ شاید صحبت درباره عوارض خوردن مدفوع برای بسیاری از افراد زننده و غیرقابل باور باشد، اما واقعیت این است که این موضوع به عنوان یک اختلال روانی و رفتاری نادر در علم پزشکی شناخته می شود. در سایت سماتک قصد داریم بررسی کنیم که اگر کسی مدفوع بخورد چه اتفاقی در بدن او می افتد، چرا برخی افراد به این اختلال دچار می شوند و چه خطراتی کودکان را در این زمینه تهدید می کند.
عوارض خوردن مدفوع
مدفوع انسان و حیوانات، در واقع زباله و مواد دفعی بدن است که از هضم غذا باقی می ماند. این ماده پر از باکتری ها، میکروب ها، انگل ها و سمومی است که بدن برای حفظ سلامتی خود آن ها را دفع کرده است. خوردن مدفوع می تواند فرد را در معرض انواع باکتری ها، ویروس ها و انگل ها قرار دهد. شدت عوارض به مقدار مدفوع بلعیده شده، نوع عامل بیماری زا و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد. در بعضی موارد، خوردن مقدار بسیار کمی مدفوع ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند؛ اما در صورت وجود عوامل بیماری زا، علائم گوارشی و عفونی ظاهر می شوند.
1. عفونت های گوارشی
التهاب معده و روده (گاستروانتریت) از اولین و قطعی ترین عوارض خوردن مدفوع است. مدفوع می تواند حاوی عوامل بیماری زای مختلفی مانند اشریشیا کلی (E. coli)، سالمونلا، شیگلا، کمپیلوباکتر، نوروویروس، روتاویروس، ژیاردیا و کریپتوسپوریدیوم باشد. ورود برخی از این عوامل به دهان و دستگاه گوارش می تواند باعث عفونت شود. نتیجه آن ممکن است به شکل اسهال، تهوع، استفراغ، درد شکم و تب بروز کند. نوع و شدت عفونت به عامل بیماری زا و شرایط فرد بستگی دارد.
2. حالت تهوع
تهوع و احساس ناخوشایند در معده می تواند یکی از نخستین واکنش های بدن پس از خوردن مدفوع باشد. وجود عوامل بیماری زا مانند بعضی ویروس ها، باکتری ها و انگل ها می تواند دستگاه گوارش را تحریک کند و باعث ایجاد حالت تهوع، بی اشتهایی یا احساس سنگینی و ناراحتی در معده شود. شدت این علامت به نوع عامل عفونی و میزان آلودگی بستگی دارد.
3. استفراغ
در صورت ورود عوامل بیماری زا به دستگاه گوارش، بدن ممکن است با استفراغ واکنش نشان دهد. استفراغ می تواند همراه با تهوع و دل درد باشد و در صورت تکرار، مقدار زیادی آب و املاح بدن را از بین ببرد. اگر فرد به دلیل استفراغ نتواند مایعات را در بدن نگه دارد، احتمال کم آبی افزایش پیدا می کند و ممکن است به ارزیابی پزشکی نیاز داشته باشد.
4. اسهال
اسهال یکی از مهم ترین عوارض احتمالی خوردن مدفوع آلوده است. برخی باکتری ها، ویروس ها و انگل هایی که از طریق مدفوع منتقل می شوند، می توانند باعث التهاب و عفونت دستگاه گوارش شوند و اسهال آبکی یا در برخی عفونت ها اسهال همراه با خون یا مخاط ایجاد کنند. همراه شدن اسهال با تب، استفراغ یا درد شکم می تواند نشانه عفونت گوارشی باشد.
5. دل درد
تحریک و التهاب دستگاه گوارش در اثر ورود میکروب ها و انگل ها می تواند باعث درد شکم، گرفتگی و اسپاسم های گوارشی شود. این درد ممکن است همراه با اسهال، تهوع یا استفراغ باشد. در برخی عفونت های باکتریایی، گرفتگی شکم می تواند قابل توجه باشد و در صورت شدید یا مداوم بودن، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
6. تب
تب معمولاً زمانی ایجاد می شود که بدن در واکنش به یک عفونت فعال شود. اگر مدفوع بلعیده شده حاوی ویروس یا باکتری بیماری زا باشد، ممکن است پس از مدتی علائمی مانند تب، لرز، بدن درد و ضعف ظاهر شود. البته هر فردی که مقدار کمی مدفوع می خورد الزاماً دچار تب نمی شود و ایجاد این علامت به وجود و نوع عامل بیماری زا بستگی دارد.
7. ابتلا به هپاتیت A و E
این ویروس ها معمولاً از طریق مسیر «دهانی-مقعدی» (ورود ذرات مدفوع آلوده به دهان) منتقل می شوند و کبد را به شدت درگیر می کنند.
اگر کودک مدفوع خودش را بخورد چه می شود
کودکان نوپا و خردسالان به دلیل حس کنجکاوی و عدم درک محیط، ممکن است در حین تعویض پوشک یا بازی، دست آلوده به مدفوع را به دهان ببرند. اگر متوجه خوردن مدفوع توسط کودک شدید، خونسردی خود را حفظ کرده و اقدامات زیر را انجام دهید:
- دست و صورت کودک را بشویید: فوراً دست ها و دهان کودک را با آب و صابون تمیز کنید.
- به کودک آب بدهید: چند جرعه آب به او بدهید تا دهانش شسته شود.
- علائم را زیر نظر بگیرید: در روزهای آینده مراقب علائمی مانند تب، اسهال، استفراغ یا بی حالی باشید.
- با پزشک مشورت کنید: حتماً این موضوع را با متخصص اطفال در میان بگذارید تا در صورت نیاز، آزمایش مدفوع برای بررسی انگل ها و باکتری ها تجویز شود.
نکته مهم: خوردن اتفاقی و بسیار کم مدفوع توسط کودک معمولاً خطر مرگباری ندارد، اما تکرار این رفتار نیازمند بررسی های رفتاردرمانی و پزشکی است.
دلایل روانی مدفوع خواری در انسان
در انسان های بالغ، خوردن مدفوع هرگز یک رفتار عادی نیست و ریشه در اختلالات عمیق روانی یا عصبی دارد. این مشکل معمولاً در شرایط بحرانی، استرس های شدید روانی یا به دلیل بیماری های زمینه ای زیر بروز می کند:
- سندروم پیکا (هرزه خواری): پیکا یک اختلال روانی است که در آن فرد تمایل شدیدی به خوردن مواد غیرخوراکی مانند خاک، گچ، مو و در موارد حاد، مدفوع پیدا می کند. این اختلال گاهی ریشه در کمبودهای شدید مواد معدنی یا مشکلات روانی دارد.
- بیماری های شناختی و زوال عقل: در برخی از بیماران مبتلا به آلزایمر، زوال عقل یا اسکیزوفرنی حاد، فرد به دلیل از دست دادن قدرت تشخیص و تحلیل محیط، ممکن است اقدام به لمس یا خوردن مدفوع خود کند.
- کوپروفیلی یا مدفوع دوستی: کوپروفیلی یک نوع انحراف جنسی (پارافیلیا) با قدمت تاریخی است. در این اختلال نادر، فرد از نظر روانی و جنسی با دیدن، لمس کردن، مالیدن مدفوع به بدن یا حتی خوردن مدفوع شریک جنسی خود به لذت می رسد. این افراد نیازمند مداخلات جدی روان پزشکی هستند.
راهکارهای درمان مدفوع خواری و کوپروفیلی
خوشبختانه با پیشرفت علم روانشناسی و روان پزشکی، این اختلالات تا حد زیادی قابل کنترل و درمان هستند. درمان این بیماران باید پیوسته و بدون وقفه انجام شود. مهم ترین روش های درمانی عبارتند از:
- دارودرمانی: استفاده از داروهای ضداضطراب، ضدافسردگی و داروهای کنترل کننده اختلالات وسواسی-جبری (OCD) زیر نظر روان پزشک.
- روان درمانی (CBT): درمان شناختی-رفتاری برای تغییر الگوهای فکری بیمار و ریشه یابی عقده های روانی یا آسیب های گذشته.
- رفتاردرمانی: برای جایگزین کردن رفتارهای سالم به جای انحرافات آسیب زا.
سخن پایانی
در نهایت باید گفت که عوارض خوردن مدفوع هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی بسیار مخرب است. اگر فردی در اطرافیان شما علائمی از این اختلال را نشان می دهد، به جای طرد کردن او، درک کنید که او با یک بیماری پیچیده دست وپنج نرم می کند و باید هرچه سریع تر تحت نظر یک متخصص سلامت روان قرار گیرد.
